SKOUT.ED
A fascinating learning landscape for curious, professional people.

Read more about how the SKOUTED Foundation wants to turn the world into an extended 'classroom'

  • Skout

Van Ego naar Eco?!

Ambitie is een rekbaar begrip. De tijdgeest weerspiegelt zich in de manier waarop we er tegenaan kijken. Van de ambachtelijke drang om je vak tot in de puntjes te beheersen tot de ‘greed is good’-attitude uit de jaren ’80 en de bijna hedonistische zoektocht naar zelfverwezenlijking uit de zeroes (rond t millenium): totaal verschillende zaken, maar destijds noemden we het allemaal ambitie. Logisch dat we een begrip met zo’n duidelijke culturele component momenteel aan het herdefiniëren zijn, nu de maatschappij middenin een sociale transformatie zit.

 “Er is hernieuwde waardering voor de ‘bloed, zweet en tranen’-component”

Sinds de jaren ’90 hebben we steeds gezocht naar de shortcut. We wilden een doel bereiken, maar de hele weg ervoor afleggen? Liever niet. Waarom sparen als je ook kunt speculeren? Daar komen we nu van terug. Er is hernieuwde waardering voor de ‘bloed, zweet en tranen’-component van ambitie: als je ergens wilt komen, dan hoort de weg er naartoe er ook bij. Dat is een nieuw post-crisis fenomeen. Je ziet het ook terug in de iconen van deze tijd. De shortcut-iconen van Wallstreet-bankiers tot reality tv sterren, zijn van hun voetstuk gevallen en verruild voor iconen uit bijvoorbeeld de sport: mensen die jarenlange noeste training achter de rug hebben. Of ondernemers; iemand als Steve Jobs, die niet alleen een droom en een visie had, maar ook een harde werker was, een vechter.

“We willen van welvaart naar welzijn; niet zomaar een update maar een echte upgrade”

In deze tijd krijgt ambitie een nieuwe vorm of hoedanigheid. We staan allemaal onder druk: onze huizen zijn minder waard, de olieprijzen gaan skyhigh, banen en pensioenen staan op de tocht. En overheden staan minstens zo onder druk. Er moet iets veranderen en daardoor is er een herbezinning gaande: waar willen we heen, waar doe ik het voor? Het besef groeit dat we voor wezenlijke vraagstukken staan – zorg, energie, onderwijs, veiligheid – en dat de oplossingen uit de maatschappij zelf moeten komen. We willen een betere wereld en een beter leven; niet zomaar een update maar een echte upgrade. De individuele ambities van de yuppen en Generation X maakt plaats voor collectieve ambities. Intrinsieke drijfveren worden steeds belangrijker dan extern opgelegde ambities vanuit de kerk, school, media of het economisch systeem. En ondersteunt door nieuwe technologisch middelen, werken we ook steeds vaker op andere manieren samen; we gaan van competitie naar coöperatie.

De generatie die er nu aankomt, is sterk into the community, relevantie en engagement. Van ego naar eco(systeem) is een grote verschuiving. Het draait nu om betekenis en impact in plaats van om ‘meer massa voor minder, en sneller’. De skybox met champagne verliest zijn waarde in ruil voor een plek aan het veld waar de plaggen gras en zweet je weer om de oren vliegen, je wilt er echt bij zijn. Dat leidt tot een identiteitscrisis in het rationele, efficiency- en procesgedreven Systeem, die de nieuwe generatie ‘gebrek aan ambitie’ verwijt omdat ze niet warmloopt voor een glanzende carrière, te groot huis of dure lease-auto. Maar de nieuwe generatie heeft wel degelijk ambitie: sociale ambities. Ze willen iets verwezenlijken en zijn bereid samen de grote complexiteit aan te gaan, inspelend op de mogelijkheden van collective intelligence. In combinatie met technologie kan dat er weleens toe leiden dat we in maatschappelijk opzicht de komende jaren niet een tijd meemaken waarin veel verandert, maar meer een fundamentele verandering van Tijd.